قرص لیسکانتین

قرص لیسکانتین برای چیست؟

لیسکانتین دارویی ضدتشنج است که ماده مؤثره آن پریمیدون می‌باشد. این دارو برای کنترل صرع و انواع تشنج استفاده می‌شود و با کاهش فعالیت الکتریکی غیرطبیعی مغز از بروز حملات جلوگیری می‌کند. در برخی بیماران، لیسکانتین برای درمان لرزش اساسی (ترمور) نیز تجویز می‌شود. مصرف منظم و طبق دستور پزشک اهمیت زیادی دارد و قطع ناگهانی آن می‌تواند باعث تشنج شدید شود و عوارض خطرناک ایجاد کند.

برخی از موارد مصرف یا کاربرد این قرص به شرح زیر است:

• درمان انواع صرع و تشنج‌ها (تونیک-کلونیک، تشنج‌های جزئی)
• کنترل تشنج‌های مقاوم به درمان
• درمان لرزش اساسی (ترمور) در برخی بیماران
• گاهی به عنوان داروی کمکی در کنترل اختلالات حرکتی یا تشنج‌های خاص
• در برخی موارد با تایید پزشک برای تنبلی و کیست تخمدان

بیماران می‌توانید برای کنترل و درمان بهتر، با دستور پزشک از قرص تقویت اعصاب استفاده کنید. دقت داشته باشید که مصرف همزمان این مکمل‌ها نیاز به بررسی پزشک دارد و مصرف خودسرانه خطرناک است.

قرص لیسکانتین برای لرزش دست

لیسکانتین به طور شایع برای کاهش علائم لرزش اساسی، به خصوص زمانی که داروهای خط اول (مانند پروپرانولول) موثر نبوده است یا منع مصرف دارند، تجویز می‌شود. این دارو با تنظیم فعالیت‌های بیش از حد عصبی در بخش‌هایی از مغز که مسئول کنترل حرکت هستند، با کاهش شدت و دفعات لرزش همراه است. پزشک درمان را با دوز بسیار پایین شروع می‌کند و آن را به تدریج افزایش می‌دهد تا عوارض جانبی (به ویژه خواب‌آلودگی و سرگیجه) به حداقل برسد.

نحوه مصرف قرص لیسکانتین

مقدار و زمان مصرف قرص لیسکانتین بر اساس نوع بیماری، سن، شدت علائم و نظر پزشک تعیین می‌شود. درمان معمولاً با دوز کم آغاز شده و به صورت تدریجی افزایش می‌یابد تا اثر درمانی مناسب با حداقل عوارض حاصل شود.

• بهترین زمان مصرف لیسکانتین بعد از غذا است تا عوارض گوارشی کاهش یابد. در صورت مصرف یک بار در روز، معمولاً دارو شب‌ها قبل از خواب تجویز می‌شود.
• اگر دارو در چند نوبت در روز تجویز شود، باید در ساعت‌های منظم مصرف گردد. رعایت فاصله زمانی ثابت بین دوزها برای حفظ سطح پایدار دارو در خون ضروری است.
• قطع ناگهانی دارو ممنوع است و می‌تواند باعث تشنج شدید شود.
• در صورت نیاز به قطع دارو، کاهش دوز باید تدریجی و تحت نظر پزشک انجام شود.
• در صورت فراموش کردن یک نوبت، به محض یادآوری مصرف شود؛ اگر به نوبت بعدی نزدیک است، دوز فراموش‌شده مصرف نشود.
• در زمان مصرف طولانی مدت، توجه به سلامت استخوان یا ویتامین D و فولات ضروری است.

نکات مهم در مصرف کودکان

• مصرف فقط با تشخیص و تجویز پزشک متخصص کودکان یا مغز و اعصاب انجام شود.
• دوز دارو در کودکان بر اساس سن، وزن و پاسخ درمانی تنظیم می‌شود.
• درمان معمولاً با دوز پایین آغاز شده و به‌تدریج افزایش می‌یابد.
• خواب‌آلودگی، سرگیجه و اختلال تعادل در شروع درمان شایع‌تر است و نیاز به پایش دارد.
• والدین باید هرگونه تغییر رفتاری، کاهش هوشیاری یا بثورات پوستی را سریع گزارش کنند.
• پایش منظم رشد، وزن و در صورت نیاز آزمایش‌های خونی توصیه می‌شود.

آیا می‌توان لیسکانتین را ناگهانی قطع کرد؟

قطع ناگهانی به هیچ‌وجه توصیه نمی‌شود. این کار می‌تواند باعث بازگشت تشنج‌ها (حتی با شدت بیشتر) یا بروز سندرم ترک (اضطراب، لرزش، تعریق، تهوع) شود. کاهش دوز باید تدریجی و تحت نظارت پزشک انجام شود تا بدن به تدریج به کاهش دارو عادت کند.

آیا قرص لیسکانتین باعث وابستگی می‌شود؟

لیسکانتین (پریمیدون) یک داروی ضدتشنج است که برای کنترل صرع و لرزش اساسی استفاده می‌شود. این دارو وابستگی فیزیکی ایجاد می‌کند، به این معنی که قطع ناگهانی آن می‌تواند باعث علائم ترک (مانند بی‌قراری، لرزش، تشدید تشنج) شود. با این حال، وابستگی روانی (میل شدید به مصرف برای ایجاد سرخوشی) در این دارو نادر است، زیرا اثرات سرخوش‌کننده یا نشئه‌آور ندارد.

نکته مهم: مصرف طولانی‌مدت لیسکانتین باید تحت نظارت پزشک باشد و قطع آن باید به‌تدریج و با برنامه‌ریزی دقیق انجام شود تا از بروز علائم ترک و تشدید بیماری جلوگیری شود.

قرص لیسکانتین 250

لیسکانتین 250 میلی‌گرمی (Liskantin 250 mg) حاوی ماده‌ی فعال پریمیدون (Primidone) است، که در گروه داروهای ضدتشنج (ضدصرع) و ضدترمور قرار دارد. این دارو برای کنترل تشنج‌های صرعی و لرزش اساسی تجویز می‌شود.

مکانیسم اثر قرص لیسکانتین

مکانیسم اثر به این صورت است که پس از جذب در بدن، به ترکیبات فعالی مانند فنوباربیتال تبدیل می‌شود. این مواد با افزایش اثر مهاری گابا (GABA) در سیستم عصبی مرکزی، فعالیت الکتریکی بیش‌ازحد نورون‌های مغز را کاهش می‌دهند. در نتیجه، از انتشار امواج غیرطبیعی مغزی جلوگیری شده و تشنج‌ها کنترل می‌شوند و شدت لرزش‌های عصبی نیز کاهش می‌یابد.

اشکال دارویی لیسکانتین

• قرص خوراکی 250 میلی‌گرم
• قرص خوراکی با دوزهای پایین‌تر (مانند 125 میلی‌گرم، بسته به شرکت سازنده)

چند روز طول می‌کشد لیسکانتین اثر کند؟

اثر قرص لیسکانتین (پریمیدون) معمولاً تدریجی ظاهر می‌شود. در بیشتر بیماران، طی 3 تا 7 روز پس از شروع مصرف اولیه، اثر قابل توجه در کاهش تشنج یا لرزش مشاهده می‌شود. با این حال، رسیدن به اثر پایدار درمانی ممکن است تا ۲ تا ۳ هفته زمان ببرد، زیرا بدن باید به متابولیت‌های فعال دارو مانند فنوباربیتال سازگار شود و تعادل خونی برقرار گردد.

عوارض قرص لیسکانتین

قرص لیسکانتین ممکن است به خصوص در شروع درمان یا افزایش دوز باعث بروز عوارض شود. شدت این عوارض معمولاً با عادت کردن بدن کاهش می‌یابد، اما در برخی موارد نیاز به پیگیری پزشکی دارد. مصرف منظم و رعایت دوز تجویزی نقش مهمی در کاهش عوارض ناخواسته دارد. برخی از عوارض شایع این قرص عبارتند از:

• خواب‌آلودگی
• سرگیجه
• عدم تعادل و اختلال هماهنگی
• تهوع و استفراغ
• تاری یا دوبینی
• خستگی
• تغییرات خلقی
• راش یا حساسیت پوستی
• اگر عوارض یا مشکل غیرعادی داشتید با پزشک مشورت کنید.

موارد هشدار قرص لیسکانتین

اگر این دارو بدون نسخه و دستور پزشک مصرف شود، خطرات زیادی برای بیماران به همراه دارد. موارد هشدار این قرص عبارتند از:

• لیسکانتین یک داروی ضدتشنج قوی است و تنظیم دوز آن باید دقیق و مرحله‌ای انجام شود. مصرف خودسرانه یا تغییر دوز بدون نظر پزشک خطرناک است.
• قطع ناگهانی دارو ممنوع است: قطع ناگهانی لیسکانتین می‌تواند باعث بازگشت شدید تشنج، تشنج مداوم و حتی تهدید حیات شود. در صورت نیاز به قطع، دوز باید به‌تدریج و تحت نظر پزشک کاهش یابد.
• خواب‌آلودگی و کاهش هوشیاری: به خصوص در شروع درمان یا افزایش دوز، خواب‌آلودگی، سرگیجه، گیجی و کاهش تمرکز شایع است. این عوارض با ادامه مصرف کاهش می‌یابد.
• ممنوعیت رانندگی و کارهای خطرناک: تا زمانی که اثر دارو بر بدن مشخص نشده، از رانندگی، کار با ماشین‌آلات صنعتی، کار در ارتفاع و فعالیت‌های نیازمند تمرکز بالا خودداری کنید.
• مصرف همزمان با الکل، بنزودیازپین‌ها، داروهای خواب‌آور، مسکن‌های مخدر و سایر داروهای تضعیف‌کننده سیستم عصبی مرکزی می‌تواند باعث خواب‌آلودگی شدید، افت تنفس و بی‌هوشی شود.
• لیسکانتین در کبد متابولیزه می‌شود و دفع آن به عملکرد کلیه وابسته است. در بیماران با نارسایی کبد یا کلیه، تنظیم دوز و پایش آزمایشگاهی ضروری است.
• در صورت بروز بثورات پوستی، خارش شدید، تورم صورت یا لب‌ها، یا علائم حساسیت شدید، مصرف دارو را متوقف کرده و فوراً به پزشک مراجعه کنید.
• در برخی بیماران ممکن است افسردگی، تحریک‌پذیری، اضطراب، افکار غیرعادی یا افکار خودکشی ایجاد شود. هرگونه تغییر رفتاری باید سریعاً گزارش شود.
• دقت داشته باشید که علائمی مانند زردی پوست و چشم‌ها، تهوع شدید، استفراغ مداوم، درد قسمت راست بالای شکم یا تیره شدن ادرار می‌تواند نشانه آسیب کبدی باشد.

موارد منع مصرف قرص لیسکانتین

در کنار دقت به موارد احتیاط، توجه به موارد منع مصرف آن ضروری است:

• حساسیت به پریمیدون یا مشتقات باربیتورات‌ها
• بیماری شدید کبدی یا کلیوی
• اختلالات شدید تنفسی
• سابقه وابستگی یا سوءمصرف داروهای آرام‌بخش یا باربیتورات‌ها
• افکار یا رفتارهای خودکشی فعال
• پورفیری (اگر سابقه این بیماری را دارید، با پزشک مشورت کنید)

مصرف قرص لیسکانتین در بارداری

استفاده از لیسکانتین (پریمیدون) در دوران بارداری با احتیاط بسیار انجام می‌شود. این دارو می‌تواند از جفت عبور کرده و خطر بروز ناهنجاری‌های مادرزادی، اختلالات رشد جنین و مشکلات خونی نوزاد را افزایش دهد. با این حال، در زنان مبتلا به صرع کنترل‌نشده، قطع دارو ممکن است خطرناک‌تر از ادامه آن باشد. بنابراین تصمیم به مصرف باید با نظر پزشک متخصص، حداقل دوز موثر و پایش دقیق مادر و جنین انجام شود. مصرف خودسرانه در بارداری ممنوع است.

تداخل دارویی قرص لیسکانتین

قبل از شروع لیسکانتین، لیست کامل داروها، مکمل‌ها و داروهای گیاهی خود را به پزشک یا داروساز اطلاع دهید تا از بروز تداخلات خطرناک جلوگیری شود.

• الکل: مصرف همزمان پریمیدون با الکل باعث افزایش شدید خواب‌آلودگی، سرگیجه و کاهش هوشیاری می‌شود. این ترکیب خطر اختلال تنفس و حوادثی مانند تصادف را بالا می‌برد و باید به طور کامل پرهیز شود.
• داروهای آرام‌بخش و خواب‌آور (بنزودیازپین‌ها، زولپیدم، اپیوئیدها): مصرف همزمان موجب تقویت اثر مهاری بر سیستم عصبی مرکزی می‌شود.
• سایر داروهای ضدتشنج (فنوباربیتال، فنی‌توئین، کاربامازپین، والپروات): پریمیدون متابولیسم برخی ضدتشنج‌ها را تغییر می‌دهد و سطح خونی آن‌ها را افزایش یا کاهش می‌دهد. این تداخل ممکن است باعث کاهش کنترل تشنج یا افزایش عوارض جانبی شود.
• داروهای ضدبارداری هورمونی (قرص‌های جلوگیری، چسب و حلقه واژینال): پریمیدون با القای آنزیم‌های کبدی، اثر داروهای ضدبارداری را کاهش می‌دهد و خطر بارداری ناخواسته افزایش می‌یابد. استفاده از روش‌های غیرهورمونی یا روش‌های مکمل پیشگیری ضروری است.
• داروهای رقیق‌کننده خون: (وارفارین): پریمیدون سرعت متابولیسم وارفارین را افزایش داده و اثر ضدانعقادی آن را کاهش می‌دهد. این تداخل خطر لخته شدن خون را بالا می‌برد و نیاز به پایش دقیق INR دارد.

شرایط نگهداری قرص لیسکانتین

لیسکانتین را در دمای اتاق (زیر ۳۰ درجه سانتی‌گراد)، دور از نور مستقیم، رطوبت و گرما نگهداری کنید. دارو باید در بسته‌بندی اصلی و دور از دسترس کودکان قرار گیرد.

سخن پایانی

این مقاله به بررسی کنترل صرع و انواع تشنج با قرص لیسکانتین، از مجله داروخانه آنلاین مثبت سبز پرداخت. با این حال، به دلیل احتمال بروز عوارض، تداخلات دارویی و خطرات ناشی از مصرف نادرست، استفاده از این دارو باید حتماً تحت نظر پزشک انجام شود. آگاهی از نحوه مصرف، موارد هشدار، منع مصرف و شرایط نگهداری به بیماران کمک می‌کند تا درمانی ایمن‌تر و مؤثرتر داشته باشند. رعایت دستورات پزشکی و پیگیری منظم، کلید موفقیت درمان با لیسکانتین است.