قرص کنتراسمین

قرص کنتراسمین برای چیست؟

کنتراسمین یک قرص ضدبارداری خوراکی ترکیبی است که حاوی دو هورمون دروسپیرنون (Drospirenone) و اتینیل استرادیول (Ethinyl Estradiol) می‌باشد. این دارو با مهار تخمک‌گذاری و ایجاد تغییر در مخاط رحم، از بارداری جلوگیری می‌کند و علاوه بر پیشگیری از بارداری، کاربردهای درمانی دیگری نیز دارد.

علاوه بر پیشگیری از بارداری، قرص کنتراسمین به تنظیم چرخه قاعدگی کمک کرده و می‌تواند باعث کاهش شدت خونریزی و درد دوران پریود شود. وجود دروسپیرنون در ترکیب این دارو باعث شده است که نسبت به برخی قرص‌های ضدبارداری قدیمی‌تر، تأثیر کمتری در احتباس آب و افزایش وزن داشته باشد و در برخی افراد به بهبود علائمی مانند نفخ، آکنه و نشانه‌های سندرم پیش از قاعدگی کمک کند. با این حال، مصرف کنتراسمین باید تحت نظر پزشک انجام شود.

برخی از موارد مصرف تایید شده و اصلی این قرص به شرح زیر است:

• پیشگیری از بارداری
• تنظیم چرخه قاعدگی
• کاهش درد و شدت خونریزی قاعدگی
• بهبود علائم هورمونی مانند آکنه و نفخ
• کاهش علائم سندرم پیش از قاعدگی (PMS)

دقت داشته باشید که برای جلوگیری از بارداری می‌توانید از کاندوم و برای دیگر مشکلات زنانگی با مشورت پزشک از قرص قاعدگی استفاده کنید.

نحوه مصرف قرص کنتراسمین

قرص کنتراسمین معمولاً به صورت بسته‌های ۲۱ عددی عرضه می‌شود و باید طبق یک الگوی منظم مصرف شود تا بیشترین اثر پیشگیری از بارداری را داشته باشد.

مصرف قرص را از روز اول قاعدگی شروع می‌کنید. هر روز یک قرص در ساعت مشخص (ترجیحاً شب‌ها) به مدت ۲۱ روز متوالی مصرف می‌شود. پس از پایان ۲۱ قرص، باید ۷ روز وقفه ایجاد کنید. در این ۷ روز معمولاً خونریزی شبیه قاعدگی رخ می‌دهد. بعد از پایان ۷ روز، حتی اگر خونریزی ادامه داشت، مصرف بسته جدید را شروع می‌کنید. برخی از نکات مهم در مصرف این دارو عبارتند از:

• قرص‌ها باید هر روز در ساعت مشخص مصرف شوند.
• در صورت استفراغ یا اسهال شدید تا چند ساعت بعد از مصرف، ممکن است جذب دارو کاهش یابد.
• مصرف همزمان برخی داروها می‌تواند اثر کنتراسمین را کم کند.
• این قرص از بیماری‌های مقاربتی محافظت نمی‌کند.

فراموشی مصرف قرص کنتراسمین

• اگر کمتر از ۱۲ ساعت از زمان مصرف گذشته باشد، به محض یادآوری قرص را مصرف کنید و بقیه قرص‌ها را طبق روال ادامه دهید.
• اگر بیش از ۱۲ ساعت تأخیر داشته باشید، احتمال کاهش اثر پیشگیری وجود دارد و باید علاوه بر مصرف قرص، تا ۷ روز از روش کمکی جلوگیری استفاده شود.

قرص کنتراسمین برای قطع خونریزی

این قرص می‌تواند در برخی موارد برای کنترل و کاهش خونریزی‌های غیرطبیعی رحمی تجویز شود، اما داروی اختصاصی قطع فوری خونریزی محسوب نمی‌شود. این دارو با تنظیم سطح هورمون‌های استروژن و پروژسترون، باعث پایدار شدن آندومتر (پوشش داخلی رحم) می‌شود و به همین دلیل می‌تواند به کاهش خونریزی‌های شدید یا نامنظم قاعدگی کمک کند. این فرایند در مواردی مانند بی‌نظمی‌های هورمونی، خونریزی‌های عملکردی رحم یا پریودهای طولانی و پرحجم کاربرد دارد.

با این حال، اگر خونریزی شدید، ناگهانی، طولانی‌مدت یا خارج از سیکل قاعدگی باشد، مصرف کنتراسمین باید با نظر پزشک انجام شود، زیرا در برخی شرایط (مانند بارداری، اختلالات انعقادی یا مشکلات رحمی) نه تنها موثر نیست، بلکه ممکن است مناسب هم نباشد.

مکانیسم اثر قرص کنتراسمین

همانطور که بیان شد؛ کنتراسمین حاوی دروسپیرنون و اتینیل استرادیول است و با مهار ترشح هورمون‌های FSH و LH از هیپوفیز، مانع تخمک‌گذاری می‌شود. این دارو همچنین با افزایش غلظت مخاط دهانه رحم، عبور اسپرم را دشوار می‌کند و با ایجاد تغییر در پوشش داخلی رحم، احتمال لانه‌گزینی تخمک بارور شده را کاهش می‌دهد. دروسپیرنون دارای اثرات ضدآندروژنی و کاهش‌دهنده احتباس آب است که به بهبود علائم هورمونی کمک کرده و تعادل هورمونی بدن را حفظ می‌کند.

اشکال دارویی کنتراسمین

کنتراسمین به صورت قرص ترکیبی ضدبارداری عرضه می‌شود که حاوی دروسپیرنون و اتینیل استرادیول است و معمولاً در بسته‌های ۲۱ عددی برای مصرف روزانه تولید می‌شود. این دارو شکل تزریقی، شربت، قطره یا سایر اشکال دارویی ندارد و فقط باید به صورت خوراکی و طبق دستور پزشک مصرف شود.

برخی از اسامی رایج این دارو به شرح زیر است:

• کنتراسمین (Contrasmin)
• یاسمین (Yasmin)
• یاز (Yaz)
• دروسپیل (Drospil)
• دروسپیرنون/اتینیل استرادیول (به‌صورت ژنریک با همین نام ترکیبی)

عوارض قرص کنتراسمین

قرص کنتراسمین مانند سایر قرص‌های ضدبارداری خوراکی ترکیبی ممکن است در برخی افراد باعث بروز عوارض جانبی شود. شدت و بروز این عوارض در افراد مختلف متفاوت است و بسیاری از آن‌ها با ادامه مصرف کاهش می‌یابند. برخی از عوارض شایع عبارتند از:

• تهوع یا ناراحتی معده
• سردرد
• حساسیت یا درد پستان‌ها
• لکه‌بینی یا خونریزی بین قاعدگی
• تغییرات خلق‌وخو
• نفخ و احساس احتباس مایعات

در صورت بروز علائم شدید یا غیرعادی، باید مصرف دارو قطع شده و فوراً به پزشک مراجعه شود. همچنین مصرف قرص کنتراسمین در افراد سیگاری بالای ۳۵ سال یا کسانی که سابقه بیماری‌های قلبی، عروقی یا میگرن شدید دارند، نیاز به بررسی دقیق پزشکی دارد.

قرص کنتراسمین و چاقی

ارتباط بین کنتراسمین و چاقی یکی از دغدغه‌های شایع مصرف‌کنندگان است، اما از نظر علمی این دارو به‌طور مستقیم باعث چاقی قابل‌توجه نمی‌شود. کنتراسمین حاوی دروسپیرنون است که برخلاف برخی پروژستین‌های قدیمی‌تر، خاصیت ضداحتباس آب (آنتی‌مینرالوکورتیکوئیدی) دارد. به همین دلیل احتمال نفخ و افزایش وزن ناشی از تجمع مایعات در آن کمتر است و بسیاری از افراد حتی افزایش وزن را تجربه نمی‌کنند.

در برخی افراد ممکن است در ماه‌های ابتدایی مصرف، افزایش وزن خفیف و موقتی دیده شود که معمولاً به علت زیر است:

• احتباس موقت مایعات
• افزایش اشتها
• تغییرات هورمونی بدن

موارد احتیاط قرص کنتراسمین

مصرف این دارو باید با احتیاط و رعایت دستور پزشک مصرف شود. برای آگاهی از موارد احتیاط و خطرات دارو، با ما همراه باشید.

• افرادی که سابقه لخته شدن خون، ترومبوز وریدی، آمبولی ریه یا سکته قلبی و مغزی دارند باید از مصرف قرص کنتراسمین خودداری کنند. هورمون استروژن موجود در دارو می‌تواند فرآیند انعقاد خون را افزایش دهد و خطر عوارض جدی را بالا ببرد.
• زنان سیگاری بالای ۳۵ سال باید قبل از مصرف قرص کنتراسمین با پزشک مشورت کنند. ترکیب استروژن و نیکوتین می‌تواند ریسک سکته، حمله قلبی و ترومبوز را چند برابر کند.
• افرادی که فشار خون بالا یا کنترل نشده دارند باید فشار خود را قبل و در طول مصرف دارو پایش کنند، زیرا قرص کنتراسمین می‌تواند موجب افزایش فشار خون شود.
• کسانی که میگرن شدید، سردردهای ناگهانی یا اختلال بینایی دارند باید از مصرف خودسرانه قرص خودداری کنند. هورمون‌ها ممکن است خطر سکته مغزی را افزایش دهند.
• افرادی با بیماری‌های کبدی یا مشکلات صفراوی شدید باید قبل از مصرف با پزشک مشورت کنند. دقت داشته باشدی که عملکرد کبدی پایین می‌تواند متابولیسم دارو را کاهش دهد و عوارض را تشدید کند.
• زنان با سابقه سرطان پستان یا رحم باید از مصرف قرص کنتراسمین بدون نظر پزشک خودداری کنند. هورمون‌ها می‌توانند رشد سلول‌های سرطانی را تحریک کنند.
• کسانی که همزمان از داروهای ضدتشنج، برخی آنتی‌بیوتیک‌ها، داروهای ضدقارچ یا داروهای گیاهی مانند سنبل‌الطیب استفاده می‌کنند باید قبل از مصرف با پزشک مشورت کنند، زیرا ممکن است اثر پیشگیری از بارداری دارو کاهش یابد.
• در صورت بروز علائم شدید یا غیرمعمول مانند درد قفسه سینه، تورم یا درد پا، سردرد شدید ناگهانی یا مشکلات بینایی باید مصرف دارو قطع شده و به پزشک مراجعه شود.

موارد منع مصرف قرص کنتراسمین

موارد منع مصرف قرص کنتراسمین مهم است و مصرف آن در این شرایط می‌تواند خطرناک باشد. این موارد به دلیل ترکیب هورمونی دارو و تأثیر آن بر سیستم قلبی-عروقی، کبد و خونریزی‌های غیرطبیعی تعیین می‌شوند:

• سابقه لخته شدن خون یا اختلالات انعقادی
• بیماری‌های قلبی و عروقی شدید
• فشار خون بالا کنترل نشده
• میگرن با اختلالات عصبی یا بینایی
• اختلالات کبدی یا صفراوی شدید
• سابقه سرطان پستان یا رحم
• بارداری یا مشکوک بودن به بارداری
• حساسیت به ترکیبات دارو (دروسپیرنون یا اتینیل استرادیول)
• مصرف همزمان داروهای تداخل‌کننده (ضدتشنج، ضدقارچ، برخی آنتی‌بیوتیک‌ها)

مصرف قرص کنتراسمین در بارداری

مصرف قرص کنتراسمین در دوران بارداری ممنوع است. ترکیب هورمونی آن شامل دروسپیرنون و اتینیل استرادیول می‌تواند رشد طبیعی جنین را مختل کرده و خطر نقایص مادرزادی یا سایر مشکلات جنینی را افزایش دهد. اگر فردی در حین مصرف دارو متوجه بارداری شود، باید سریعا مصرف دارو را قطع کرده و با پزشک مشورت کند. این دارو در بارداری هیچ اثر پیشگیری ندارد و استفاده از آن می‌تواند خطرات جدی برای جنین و مادر به همراه داشته باشد.

تداخل دارویی قرص کنتراسمین

کنتراسمین (دروسپیرنون + اتینیل استرادیول) ممکن است با برخی داروها تداخل داشته باشد و اثر پیشگیری از بارداری آن را کاهش دهد یا عوارض دارو را افزایش دهد. مهم‌ترین تداخل‌های دارویی عبارتند از:

• داروهای ضدتشنج: مانند فنی‌توئین، کاربامازپین و باربیتورات‌ها
• داروهای ضدقارچ سیستمیک: مانند کتوکونازول و ایتراکونازول
• برخی آنتی‌بیوتیک‌ها: مانند ریفامپین و ریفابوتین
• داروهای ضد HIV یا ضدویروسی خاص

شرایط نگهداری قرص کنتراسمین

این قرص باید در دمای ۱۵ تا ۳۰ درجه سانتی‌گراد و دور از نور مستقیم خورشید نگهداری شود. دارو باید در جعبه اصلی خود و در محل خشک و دور از رطوبت قرار گیرد و از دسترس کودکان و حیوانات خانگی دور نگه داشته شود. از یخچال یا فریزر برای نگهداری استفاده نشود.

سخن پایانی

این مقاله به بررسی جلوگیری از بارداری با کنتراسمین، از مجله داروخانه آنلاین مثبت سبز پرداخت. این دارو با مهار تخمک‌گذاری، تغییر مخاط سرویکس و تنظیم پوشش رحم، احتمال بارداری ناخواسته را کاهش می‌دهد و می‌تواند علائم پیش از قاعدگی، خونریزی‌های شدید و نفخ را بهبود بخشد. با این حال، مصرف آن نیازمند رعایت نکات ایمنی، توجه به سابقه بیماری‌ها و مشورت با پزشک است تا هم اثر بخشی حفظ شود و هم ریسک عوارض جانبی به حداقل برسد.