آشنایی با انواع لکه‌های پوستی روی دست و درمان آن‌ها

انواع لکه‌های پوستی روی دست را بهتر بشناسیم

لکه‌های پوستی روی دست می‌توانند از نظر رنگ، اندازه، شکل و علت ایجاد با یکدیگر تفاوت داشته باشند و هرکدام پیام متفاوتی درباره وضعیت پوست یا سلامت بدن منتقل کنند. برخی از این لکه‌ها کاملا بی‌خطر و موقتی هستند، در حالی‌که بعضی دیگر ممکن است نیاز به بررسی و درمان تخصصی داشته باشند. برخی لکه‌ها نیز تنها با مصرف کرم دست مناسب ممکن است به مروز زمان از بین بروند.

به‌طور کلی، انواع لکه‌های پوستی روی دست بر اساس رنگ به چند دسته اصلی تقسیم می‌شوند:

• لکه‌های سفید
• لکه‌های قهوه‌ای
• لکه‌های قرمز
• لکه‌‌های سیاه
• لکه‌های رنگی کبودی

این دسته‌بندی به ما کمک می‌کند تا راحت‌تر علت ایجاد لکه‌ها را تشخیص دهیم و برای هر نوع، روش درمان مناسب‌تری انتخاب کنیم. عواملی مانند قرار گرفتن در معرض نور خورشید، افزایش سن، تغییرات هورمونی، حساسیت‌های پوستی، عفونت‌ها و بیماری‌های زمینه‌ای، نقش مهمی در بروز این لکه‌ها دارند.

لکه‌های سفید پوستی روی دست

گاهی اوقات ممکن است لکه‌های سفیدی روی دست ظاهر شوند که هیچ برجستگی‌ای ندارند و کاملا در بافت خود پوست قرار دارند. لکه‌های سفید معمولا به دلیل کاهش یا از بین رفتن رنگ‌دانه‌های پوست (ملانین) ایجاد می‌شوند. از شایع‌ترین دلایل آن می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

• ویتیلیگو (پیسی)
• عفونت‌های قارچی
• خشکی شدید پوست و پوسته پوسته شدن کف دست
• کمبود ویتامین‌ها (به‌ویژه B12 و D)
• آسیب‌های ناشی از نور خورشید

در مواردی ممکن است لکه‌های سفید برجسته، همراه با خارش و فلس مانند باشند که کمی به نقره‌ای و قرمز می‌زند. این نوع لکه‌های سفید بر اثر بیماری پسوریازیس روی پوست ایجاد خواهند شد.

راه‌های درمان لکه سفید روی پوست دست

درمان لکه‌های سفید که از انواع لکه‌های پوستی روی دست هستند، بسته به علت ایجاد متفاوت است. مثلا لکه‌های سفید ناشی از خشکی پوست را می‌توان با بهترین کرم برای پوست خشک دست برطرف کرد. این درمان می‌تواند شامل موارد زیر باشد:

• استفاده از کرم‌های موضعی
• داروهای ضدقارچ
• مرطوب‌کننده‌ها
• مکمل‌های غذایی
• در موارد خاص درمان‌های پزشکی تخصصی

بنابراین، بهتر است با مشاهده لکه‌های سفید روی پوست چه خارش داشته باشند و چه نه، حتما به پزشک مراجعه کنید و برای پیشگیری از گسترش آن‌ها درمان‌های پزشکی متناسب را آغاز نمایید.

لکه‌های قهوه‌ای پوستی روی دست

لکه‌های قهوه‌ای یکی دیگر از انواع لکه‌های پوستی روی دست هستند که معمولا به دلیل افزایش تولید ملانین ایجاد می‌شوند. مهم‌ترین عوامل ایجاد این لکه‌ها شامل موارد زیر می‌شوند:

• قرار گرفتن طولانی‌مدت در معرض نور خورشید
• افزایش سن
• تغییرات هورمونی
• بارداری
• مصرف برخی داروها
• مشکلات کبدی

درمان قطعی لکه‌های قهوه‌ای روی پوست دست

برخی لکه‌های قهوه‌ای درمان نمی‌شوند؛ با این حال، در صورت پیگیری به موقع می‌توانید تا حد زیادی برخی از این لکه‌ها را درمان کنید. از جمله راه‌های درمانی عبارتند از:

لکه‌های قرمز پوستی روی دست

لکه‌های قرمز اغلب به دلیل حساسیت‌های پوستی (کهیر)، آلرژی، اگزما، گزش حشرات، عفونت‌ها یا مشکلات عروقی ایجاد می‌شوند و ممکن است با خارش یا سوزش همراه باشند. این لکه‌ها در بیشتر موارد بی‌خطر هستند، اما اگر با علائمی مانند موارد زیر ظاهر می‌شوند، می‌توانند نشانه یک مشکل جدی‌تر پوستی یا داخلی باشند:

• درد
• تورم
• تب
• گسترش سریع
• خارش شدید

روش‌های درمان لکه‌های قرمز روی پوست دست

درمان لکه‌های قرمز به عنوان یکی از انواع لکه‌های پوستی روی دست، شامل موارد زیر می‌شود:

• شناسایی عامل حساسیت‌زا
• استفاده از کرم‌های ضدالتهاب
• استفاده از آنتی‌هیستامین‌ها
• مصرف مرطوب‌کننده‌ها
• رعایت بهداشت پوست

لکه‌های سیاه پوستی روی دست

لکه‌های سیاه ممکن است به دلایل زیر ایجاد شوند:

• افزایش شدید رنگ‌دانه‌ها
• تغییرات هورمونی
• زخم‌های قدیمی
• عفونت‌ها
• در موارد نادر مشکلات جدی پوستی مثل سرطان پوست
• این لکه‌ها گاهی اوقات خال هستند.

بهترین روش درمان لکه‌های سیاه روی دست

درمان این لکه‌ها به بررسی دقیق نیاز دارد و می‌تواند شامل موارد زیر شود:

لکه‌های کبودی رنگی روی دست

لکه‌های کبودی (بنفش، آبی یا سبز مایل به زرد) معمولا به دلیل آسیب به رگ‌های خونی زیر پوست ایجاد می‌شوند. شایع‌ترین علل عبارتند از:

• ضربه یا فشار حتی خفیف (که گاهی به یاد نمی‌ماند)
• نازک شدن پوست با افزایش سن
• کمبود ویتامین‌ها، به‌ویژه ویتامین C و K
• مصرف داروهای رقیق‌کننده خون (مثل آسپرین)
• مشکلات انعقادی یا ضعف عروق خونی

در بیشتر موارد، کبودی‌ها بی‌خطر و موقتی هستند و طی چند روز تا دو هفته به‌تدریج محو می‌شوند. اما اگر کبودی‌ها:

• بدون ضربه ایجاد شوند
• مکررا تکرار شوند
• دیر خوب شوند
• همراه با درد شدید یا خونریزی باشند

می‌توانند نشانه کمبودهای تغذیه‌ای یا مشکلات زمینه‌ای باشند و نیاز به بررسی پزشکی دارند.

راه‌های درمان لکه‌های کبودی روی دست

برای درمان کبودی‌ها به شرح زیر عمل کنید:

• استفاده از کمپرس سرد در ساعات اولیه
• مصرف مواد غذایی غنی از ویتامین C و K
• استفاده از کرم‌های ترمیم‌کننده و ضدکبودی
• مرطوب نگه داشتن پوست دست
• محافظت از دست‌ها در برابر ضربه و فشار

در صورت تکرار یا شدت غیرعادی، مراجعه به پزشک توصیه می‌شود.

کدام انواع لکه‌های پوستی روی دست خطرناک هستند؟

بیشتر انواع لکه‌های پوستی روی دست بی‌خطر هستند و به دلایلی مانند نور خورشید، افزایش سن یا حساسیت‌های پوستی ایجاد می‌شوند. اما برخی لکه‌ها می‌توانند هشداردهنده باشند و نباید نادیده گرفته شوند.

انواع لکه‌های پوستی روی دست نیازمند بررسی پزشکی

اگر لکه پوستی روی دست یکی از ویژگی‌های زیر را داشته باشد، بهتر است توسط پزشک بررسی شود:

• لکه‌های سیاه یا بسیار تیره با حاشیه نامنظم
• لکه‌هایی که به‌سرعت رشد می‌کنند یا تغییر رنگ می‌دهند
• لکه‌هایی که دردناک، خون‌ریزی‌دار یا پوسته‌پوسته می‌شوند
• لکه‌هایی که بهبود پیدا نمی‌کنند یا بزرگ‌تر می‌شوند
• لکه‌های جدید در افرادی با سابقه خانوادگی بیماری‌های پوستی

علائم هشداردهنده انواع لکه‌های پوستی روی دست

وجود این علائم می‌تواند نشانه خطر باشد:

• عدم تقارن در شکل لکه
• لبه‌های نامنظم یا محو
• چندرنگ بودن (ترکیب سیاه، قهوه‌ای، قرمز)
• قطر بیشتر از 6 میلی‌متر
• تغییرات مداوم در اندازه، رنگ یا بافت لکه
• خارش، سوزش یا درد غیرعادی

چه زمانی برای انواع لکه‌های پوستی روی دست باید به پزشک مراجعه کنیم؟

در موارد زیر مراجعه به پزشک متخصص پوست ضروری است:

• ایجاد ناگهانی لکه‌های تیره بدون علت مشخص
• تغییر ظاهر یک لکه قدیمی
• همراه بودن لکه با علائم عمومی مانند ضعف یا تب
• عدم بهبود لکه با درمان‌های خانگی
• بروز لکه‌های مشکوک در سنین بالا

تشخیص زودهنگام می‌تواند نقش مهمی در درمان موفق و پیشگیری از عوارض جدی داشته باشد، بنابراین در صورت تردید، بررسی پزشکی بهترین انتخاب است.

ملانوما، یکی از خطرناک‌ترین انواع لکه‌های پوستی روی دست

یکی از خطرناک‌ترین انواع لکه‌های پوستی روی دست، ملانوما است که نشان از سرطان پوست دارد. سایت Health line در این زمینه می‌نویسد:

خال در هر نقطه‌ای از بدن که لبه‌های نامنظم، شکل نامتقارن و چند رنگ مختلف داشته باشد.

خالی که به‌مرور زمان تغییر رنگ داده یا بزرگ‌تر شده است.

معمولا بزرگ‌تر از پاک‌کن سرِ مداد است.

ملانوما (Melanoma) نادرترین اما خطرناک‌ترین نوع سرطان پوست است. این بیماری معمولا به‌صورت یک خال غیرطبیعی شروع می‌شود. خال‌های سرطانی اغلب نامتقارن، چندرنگ، بزرگ و با حاشیه‌های نامنظم هستند و می‌توانند در هر نقطه‌ای از بدن ظاهر شوند.

در صورت مشاهده چنین لکه‌هایی، هر چه سریع‌تر به پزشک مراجعه کنید. البته توجه کنید که این لکه‌ها فقط روی دست ظاهر نمی‌شوند و ممکن در هر قسمتی از بدن ظاهر شوند.

روش‌های پیشگیری از بروز انواع لکه‌های پوستی روی دست

پیشگیری همیشه ساده‌تر و کم‌هزینه‌تر از درمان است، به‌ویژه وقتی صحبت از انواع لکه‌های پوستی روی دست می‌شود. با رعایت نکات زیر می‌توان تا حد زیادی از ایجاد لکه‌های سفید، قهوه‌ای، قرمز، سیاه و حتی کبودی‌ها جلوگیری کرد:

محافظت در برابر نور خورشید:

• استفاده روزانه از کرم ضدآفتاب مخصوص دست با SPF مناسب
• تمدید ضدآفتاب بعد از شستن دست‌ها
• استفاده از دستکش یا پوشش مناسب هنگام قرار گرفتن طولانی در آفتاب

مرطوب نگه داشتن پوست دست:

• استفاده منظم از کرم مرطوب‌کننده برای جلوگیری از خشکی و آسیب پوستی
• انتخاب محصولات حاوی آلوئه‌ورا، گلیسیرین یا شی‌باتر

محافظت فیزیکی از دست‌ها:

• استفاده از دستکش هنگام کار با مواد شوینده و شیمیایی
• پرهیز از تماس مستقیم دست با مواد حساسیت‌زا

مراقبت صحیح هنگام شست‌وشو:

• استفاده از شوینده‌های ملایم و فاقد الکل
• پرهیز از شست‌وشوی بیش‌ازحد با آب داغ

تغذیه سالم و متعادل:

• مصرف مواد غذایی غنی از ویتامین C، E، K و B12
• نوشیدن آب کافی برای حفظ سلامت و شفافیت پوست

مصرف آگاهانه داروها:

• پرهیز از مصرف خودسرانه داروهای هورمونی یا رقیق‌کننده خون
• مشورت با پزشک در صورت بروز لکه‌های غیرعادی پس از مصرف دارو

بررسی منظم پوست دست:

• توجه به تغییر رنگ، اندازه یا شکل لکه‌ها
• مراجعه سریع به پزشک در صورت مشاهده لکه‌های مشکوک یا غیرمعمول

سخن آخر

انواع لکه‌های پوستی روی دست ممکن است به دلایل مختلفی مثل بیماری، خشکی دست، ضربه، نیش حشرات، سرطان پوست و… ایجاد شود. با مشاهده هر نوع لکه باید علائم خود را زیر نظر داشته باشید و در صورت تشدید علائم یا تغییر شکل و رنگ لکه‌ها هرچه سریع‌تر به پزشک مراجعه کنید. در این مطلب از مجله داروخانه آنلاین مثبت سبز، به بررسی انواع لکه‌های پوستی روی دست و علت ایجاد و راه درمان آن‌ها پرداخیتم. در صورتی که پرسش‌ها و دغدغه‌های ذهنی شما در قسمت سوالات متداول پاسخ داده نشده است، هرگونه سوال و ابهام را از قسمت نظرات با ما در میان بگذارید.