موثرترین راهکار برای درمان آنفولانزا، استفاده از داروهای ضد ویروسی مانند اوسلتامیویر، پرامیویر و بالوکساویر است که حتما باید با تجویز پزشک مصرف شوند. در کنار این موارد، برای تسکین تب و درد میتوان از داروهای کنترلکننده علائم مثل استامینوفن یا ایبوپروفن استفاده کرد. با این حال، نباید از اهمیت مراقبتهای پایه یعنی استراحت کافی، نوشیدن فراوان مایعات و استفاده از دستگاه بخور غافل شد. در ادامه این مقاله از مجله مثبت سبز، به بررسی دقیق این داروها و نکات حیاتی مصرف آنها میپردازیم.
علت آنفولانزا عفونت با ویروسهای آنفولانزا (تیپ A و B) است که سریعا نیز گسترش مییابد. این بیماری در فصل پاییز و زمستان شایع است و به راحتی با سرفه، عطسه و یا تماس با سطح آلوده منتقل میشود.
بهترین راه برای جلوگیری از ابتلا به آنفولانزا یا ایجاد علائم جدی، دریافت واکسن آنفولانزا هر ساله است. اما در صورت ابتلا استفاده از داروهای ضد ویروسی بهترین راهکار درمانی محسوب میشود. این داروها زمانی بهترین اثر را دارند که ظرف 1 تا 2 روز پس از شروع علائم آنفولانزا مصرف شوند، زیرا داروهای ضد ویروس برای علائم طولانیمدت اثر کمی دارند.
پزشکان استفاده از این داروها را در اغلب موارد برای افرادی که در معرض خطر عوارض جدی آنفولانزا هستند، مانند زنان باردار، افراد مبتلا به آسم و بیماری مزمن ریوی، دیابت یا بیماری قلبی، توصیه میکند.
داروهای ضد ویروس (نسخهای) برای آنفولانزا
چهار داروی ضد ویروسی مورد تایید سازمان غذا و دارو آمریکا وجود دارد که توسط CDC (مراکز کنترل و پیشگیری از بیماریها) برای درمان آنفولانزا در این فصل توصیه شده است که عبارتند از:
- اوسلتامیویر
- زانامیویر
- پرامیویر
- بالوکساویر
این داروها معمولا در دو دسته اصلی عمل میکنند:
- مهارکنندههای نورآمینیداز (Neuraminidase Inhibitors): این داروها با جلوگیری از خروج ویروسهای تازه از سلولهای آلوده و انتشار آنها در بدن، چرخه ویروس را متوقف میکنند. اوسلتامیویر، زانامیویر و پرامیویر در این دستهبندی قرار دارند.
- مهارکنندههای اندونوکلئاز کلاهک (Cap-dependent Endonuclease Inhibitor): این دارو با دخالت در فرآیند تکثیر ژنتیکی ویروس در داخل سلول، از تولید ویروسهای جدید جلوگیری میکند. بالوکساویر جزو این دسته بندی است.
| نام دارو | شکل و نحوه مصرف | جامعه هدف و محدودیت سنی (توصیه CDC) | نکات مهم و عوارض جانبی |
|---|---|---|---|
| اوسلتامیویر | کپسول خوراکی یا سوسپانسیون مایع. مصرف به مدت ۵ روز (دو بار در روز). | تمامی سنین (حتی نوزادان از ۲ هفتگی). انتخاب اول برای زنان باردار و افراد دارای بیماری مزمن. | پرکاربردترین دارو؛ ممکن است باعث تهوع شود (بهتر است با غذا مصرف شود). |
| بالوکساویر | قرص خوراکی تک دوز (فقط یک بار مصرف). | 5 تا 12 سال برای افراد بدون سابقه بیماری مزمن 12 سال به بالا برای همه افراد |
نباید با لبنیات، آنتیاسیدها یا مکملهای کلسیم مصرف شود. |
| زانامیویر | پودر استنشاقی (از طریق دیسکوس). مصرف به مدت ۵ روز (دو بار در روز). | افراد ۷ سال به بالا. مناسب برای افراد پرخطری که مشکل تنفسی ندارند. | ممنوع برای مبتلایان به آسم و COPD (خطر تنگی مجاری تنفسی). |
| پرامیویر | تزریق وریدی (IV) به صورت تک دوز. | افراد ۲ سال به بالا. مخصوص بیماران بستری یا کسانی که قادر به بلع دارو نیستند. | تنها فرم تزریقی موجود؛ برای موارد شدید یا با عارضه استفاده میشود. |
اوسلتامیویر برای آنفولانزا
اوسلتامیویر یک داروی ضد ویروسی است که برای درمان عفونتهای ناشی از ویروس آنفولانزا بسیار موثر است. اوسلتامیویر با مهار گسترش ویروس آنفولانزا در بدن کار میکند. این دارو میتواند علائم رایج آنفولانزا مانند تب، سرفه، سردرد، بدن درد و گلودرد را کاهش داده و مدت زمان بیماری را حدود یک روز کوتاهتر کند.
اوسلتامیویر به صورت خوراکی و به شکل کپسول یا سوسپانسیون (مایع) در دسترس است. معمولا برای درمان آنفولانزا، این دارو به مدت پنج روز و دو بار در روز (صبح و عصر) مصرف میشود.
زانامیویر برای درمان آنفولانزا
زانامیویر با کاهش سرعت تکثیر و کند کردن گسترش ویروس آنفولانزا در بدن عمل میکند. این دارو میتواند علائم آنفولانزا را کاهش دهد و مدت زمان بیماری را حدود یک تا یک و نیم روز کوتاهتر کند.
زانامیویر یک داروی پودری است که به صورت استنشاقی (تنفس از طریق دهان) و با استفاده از یک دستگاه استنشاقی مخصوص مصرف میشود. برای درمان، معمولا به مدت پنج روز و دو بار در روز (با فاصله حدود ۱۲ ساعت) استفاده میشود.
زانامیویر برای افرادی که مشکلات تنفسی مانند آسم یا بیماری مزمن انسدادی ریه دارند، توصیه نمیشود.
پرامیویر برای آنفولانزا
پرامیویر متعلق به خانوادهای از داروها به نام ضد ویروسها است که برای درمان عفونتهای ناشی از ویروسها مانند آنفولانزا استفاده میشوند.
این دارو با کُند کردن انتشار ویروس آنفولانزا در بدن عمل میکند و به کاهش مدت زمان ماندگاری علائم کمک میکند. پرامیویر به صورت تزریق وریدی (IV) مستقیما به رگها تزریق میشود.
بالوکساویر برای درمان آنفولانزا
بالوکساویر که با نام تجاری زوفلوزا شناخته میشود، یک داروی ضد ویروسی تجویزی است که برای درمان و همچنین پیشگیری از آنفولانزا مورد تایید قرار گرفته است.
این دارو برای بیمارانی که کمتر از ۴۸ ساعت از شروع علائم آنها گذشته است، بیشترین کارایی را دارد. همچنین برای پیشگیری از آنفولانزا (پیشگیری پس از مواجهه) در افرادی که در معرض ویروس قرار گرفتهاند، استفاده میشود.
این دارو برای درمان و پیشگیری در افراد رده سنی ۵ تا 12 سال در صورتی تجویز میشود که فرد بیماری مزمن نداشته باشد. اما افراد بالاتر از 12 سال که سالم هستند و یا در معرض خطر بالای ابتلا به عوارض مرتبط با آنفولانزا قرار دارند، این دارو برایشان تجویز میشود.
بالوکساویر به صورت قرص خوراکی یا مایع و تنها در یک دوز واحد تجویز میشود. دوز آن (مانند ۴۰ میلیگرم یا ۸۰ میلیگرم) توسط پزشک و بر اساس وزن بیمار تعیین میگردد.
ملاحظات مهم برای انتخاب دارو
زمان شروع درمان: این داروها اگر در ۴۸ ساعت اولیه شروع علائم مصرف شوند، بیشترین اثربخشی را دارند و میتوانند طول دوره بیماری را ۱ تا ۲ روز کاهش دهند و شدت آن را کم کنند.
بیماران پرخطر: برای افراد پرخطر (مانند کودکان زیر ۵ سال، افراد بالای ۶۵ سال، زنان باردار، افراد دارای بیماریهای مزمن قلبی یا ریوی)، درمان باید در اسرع وقت و بدون انتظار برای نتایج آزمایشگاهی آنفولانزا شروع شود.
انتخاب اصلی: اوسلتامیویر به دلیل ایمنی و سابقه طولانیتر استفاده، اغلب داروی خط اول (اولین انتخاب) محسوب میشود، خصوصا برای نوزادان و زنان باردار.
مقاومت دارویی: اگرچه نادر است، اما مقاومت دارویی میتواند رخ دهد. پزشک در موارد خاص ممکن است نوع دارو را بر اساس الگوهای مقاومت محلی تغییر دهد.
چه کسانی باید داروهای ضد ویروسی مصرف کنند؟
داروهای ضد ویروسی با آنتیبیوتیکها که با عفونتهای باکتریایی مبارزه میکنند، متفاوت هستند. با مشاهده اولین علائم، سوالی به ذهن خطور می کند که سرماخوردهام یا آنفولانزا گرفتهام؟ تشخیص بین این دو بیماری ویروسی به راحتی امکان پذیر است. آنفولانزا بیماری است که ناگهانی بروز مییابد، علائم شدیدتری دارد و برای افراد پرخطر ریسک آن بالاست.
تجویز داروهای ضد ویروسی برای درمان آنفولانزا تحت شرایط خاصی انجام میشود، به ویژه برای افرادی که در معرض خطر بالاتر عوارض جدی هستند.
پزشکان اکیدا توصیه میکنند که افراد در خطر بالای ابتلا به عوارض جدی آنفولانزا، به محض مشاهده علائم، مصرف داروهای ضد ویروسی را آغاز کنند. این گروه شامل افراد زیر است:
- زنان باردار و مادران تا دو هفته بعد از زایمان
- افراد دارای بیماریهای زمینهای (آسم، دیابت، بیماریهای قلبی و کلیوی)
- کودکان زیر ۵ سال و سالمندان بالای ۶۵ سال
- افراد با شاخص توده بدنی (BMI) بالای ۴۰
- افراد دارای سیستم ایمنی ضعیف
- مبتلایان به اختلالات خونی مانند کمخونی داسی شکل
- افرادی که با افراد پرخطر زندگی میکنند یا از آنها مراقبت میکنند.
تغذیه همه افراد به اندازه کافی حاوی ترکیبات حیاتی مانند ویتامین C، زینک (روی)، ویتامین D برای تقویت سیستم ایمنی نیست. بنابراین حتی افراد بزرگسال سالم نیز در برابر عوامل بیماریزا آسیبپذیر هستند. استفاده از انواع قرص تقویت سیستم ایمنی برای افرادی که ضعف سیستم بدنی دارند یا افرادی که دوره نقاهت را میگذرانند یا در معرض ابتلا به سرماخوردگیهای مکرر هستند، بسیار مفید است.
چه افرادی معمولا نیازی به درمان ضد ویروسی ندارند؟
بسیاری از مردم میتوانند بدون داروهای تجویزی، آنفولانزا را در خانه مدیریت کرده و بهبود یابند. بیمارانی که بیماری خفیف دارند و در گروه پرخطر برای عوارض جدی قرار نمیگیرند، معمولا نیازی به مصرف داروهای ضد ویروسی ندارند. این افراد در صورت ابتلا به آنفولانزا با مراقبتهای پایه خانگی و داروهای کنترل کننده علائم درمان میشوند.
داروهای کنترلکننده علائم آنفولانزا (بدون نسخه اما با مشورت پزشک):
مراقبتهای خانگی:
- استراحت: بدن شما برای مبارزه با ویروس به استراحت نیاز دارد.
- مصرف مایعات: آب، چای کمرنگ و سوپ برای جلوگیری از کم آبی بدن.
- رطوبت هوا: استفاده از دستگاه بخور سرد.
- غرغره آب نمک: برای تسکین گلودرد.
عوارض جانبی و نکات مهم داروهای ضد ویروس برای درمان آنفولانزا
عوارض جانبی رایج داروهای ضد ویروسی شامل تهوع و اسهال است. داروهای استنشاقی مانند زانامیویر ممکن است باعث اسپاسم برونش شوند که منجر به تنگی و باریک شدن مجاری تنفسی میگردد.
لازم به ذکر است که داروهای ضد ویروسی آنفولانزا متفاوت از آنتی بیوتیکها هستند که برای مبارزه با عفونتهای باکتریایی استفاده میشوند. همچنین با داروهایی که برای درمان سایر بیماریهای ویروسی مانند کووید-۱۹ تجویز میشوند، فرق دارند.
نکته مهم: هرگز بدون مشورت با پزشک، داروی ضدویروس یا قرص سرماخوردگی و آنفولانزا را مصرف نکنید، به خصوص برای کودکان.
بهترین زمان مراجعه به پزشک برای درمان آنفولانزا
بهترین زمان برای مراجعه به پزشک برای درمان آنفولانزا، به ویژه اگر به دنبال دریافت داروهای ضد ویروسی هستید، در اسرع وقت (ظرف دو روز) پس از شروع علائم است.
داروهای ضد ویروسی در صورتی بهترین عملکرد را دارند که درمان در عرض ۱ تا ۲ روز (۴۸ ساعت) پس از شروع علائم آنفولانزا آغاز شود. اگر درمان پس از دو روز شروع شود، احتمال کمتری وجود دارد که داروهای ضد ویروسی موثر باشند، زیرا ویروس فرصت پیدا کرده تا تکثیر شود و بدن شما مبارزه با آن را آغاز کرده است. شروع زودهنگام میتواند علائم را کاهش دهد، مدت بیماری را کوتاه کند و به جلوگیری از عوارض جدی کمک کند .
زمان مراجعه برای افراد در معرض خطر بالا بلافاصله پس از مشاهده علائم آنفولانزا است.
زمان مراجعه در صورت عدم بهبودی
اگر علائم آنفولانزای شما پس از ۷ تا ۱۰ روز شروع به بهبودی نکرد، یا اگر تب شما بیش از سه روز طول کشید، باید با پزشک تماس بگیرید.
زمان مراجعه فوری (اورژانس)
اگر علائم زیر را که نشاندهنده بیماری شدید هستند تجربه کردید، باید فورا به اورژانس مراجعه کنید:
- تب بالاتر از ۴۰ درجه سانتیگراد.
- مشکل در تنفس.
- درد قفسه سینه یا شکم که از بین نمیرود.
- سرگیجه مداوم یا گیجی.
- تشنج.
- رنگ متمایل به آبی پوست، لبها یا ناخنها.
- تب یا سرفه که ابتدا بهتر میشود، اما سپس دوباره بدتر میگردد.
سخن پایانی
در این مطلب از مجله داروخانه آنلاین مثبت سبز دانستیم داروهای ضد ویروسی برای درمان آنفولانزا تجویز میشوند شامل اوسلتامیویر، زانامیویر، پرامیویر و بالوکساویر هستند که بیشترین اثربخشی خود را هنگام شروع درمان ظرف ۴۸ ساعت پس از شروع علائم نشان میدهند.
تجویز این داروها به ویژه برای افرادی که در خطر بالای عوارض جدی قرار دارند مانند افراد باردار یا مبتلایان به بیماریهای مزمن حیاتی است، اما مصرف آنها جایگزین واکسن سالانه آنفولانزا نیست.
source