گیاه پنج انگشت برای زنان چه فوایدی دارد؟

گیاه پنج انگشت چیست و چرا بیشتر برای زنان استفاده می‌شود؟

گیاه پنج‌ انگشت ( با نام علمی Vitex agnus-castus) یک گیاه دارویی با اثر تنظیم‌کننده هورمون‌ها است که بیشترین کاربرد آن در سلامت زنان دیده می‌شود. ترکیبات فعال این گیاه به‌صورت غیرمستقیم بر غده هیپوفیز اثر گذاشته و تعادل هورمون‌هایی مانند پرولاکتین را بهبود می‌دهند؛ به همین دلیل در موارد زیر برای زنان کاربرد دارد:

• کاهش علائم سندرم پیش‌از‌قاعدگی (PMS)
• درد و حساسیت سینه
• نامنظمی قاعدگی
• برخی نوسانات خلقی مرتبط با چرخه ماهانه
• مشکلات مربوط به یائسگی

در سایت Health line در رابطه با فواید گیاه 5 انگشت می‌خوانیم:

استفاده دارویی از پنج‌ انگشت به یونان باستان بازمی‌گردد. در طب سنتی ترکیه نیز از آن به‌عنوان کمک‌کننده گوارش، ضدقارچ و ضداضطراب استفاده می‌شود.

تمرکز اثر گیاه پنج‌ انگشت بر محور هورمونی زنان باعث شده مصرف آن در مقایسه با مردان بسیار رایج‌تر باشد.

فواید گیاه پنج انگشت برای زنان چیست؟

گیاه پنج‌ انگشت را می‌توان بهترین داروی گیاهی برای تنظیم هورمون زنانه دانست که فواید بسیاری دارد. از جمله این فواید مهم می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

• کاهش علائم سندرم پیش از قاعدگی
• کاهش درد و حساسیت سینه (ماستالژی سیکلیک)
• تنظیم چرخه قاعدگی نامنظم
• کمک به درمان اختلال فاز لوتئال
• افزایش شانس باروری در برخی زنان
• کاهش علائم اختلال دیسفوریک پیش‌از‌قاعدگی (PMDD)
• کمک به کاهش برخی علائم یائسگی
• کمک به بهبود آکنه هورمونی
• کاهش سردرد و میگرن مرتبط با قاعدگی

در ادامه هر یک از این فواید را به تفصیل شرح داده‌ایم:

کاهش علائم سندرم پیش‌از‌قاعدگی (PMS)

یکی از اصلی‌ترین و مستندترین فواید گیاه پنج‌ انگشت، کاهش علائم PMS است. این گیاه با کاهش پرولاکتین و بهبود تعادل استروژن و پروژسترون، علائمی مانند موارد زیر را به‌طور قابل‌توجهی کاهش می‌دهد:

• تحریک‌پذیری و نوسانات خلقی
• اضطراب و افسردگی پیش‌از‌قاعدگی
• سردرد و میگرن قاعدگی
• نفخ و احساس سنگینی

مطالعات بالینی نشان داده‌اند که مصرف منظم این گیاه طی چند سیکل قاعدگی می‌تواند شدت این علائم را کم کند.

کاهش درد و حساسیت سینه (ماستالژی سیکلیک)

5 انگشت یک داروی گیاهی برای کاهش پرولاکتین است. درد و حساسیت سینه که اغلب پیش از قاعدگی ایجاد می‌شود، معمولا با افزایش هورمون پرولاکتین مرتبط است. گیاه 5 انگشت با مهار ترشح این هورمون از هیپوفیز، به کاهش موارد زیر کمک می‌کند:

• درد سینه
• تورم و احساس پری پستان

در برخی مطالعات اثربخشی نسبت به درمان‌های دارویی بیشتر و با عوارض کمتر گزارش شده است. به عبارت دیگر، مصرف این گیاه روشی برای کاهش پرولاکتین با تغذیه محسوب می‌شود.

تنظیم چرخه قاعدگی نامنظم

این گیاه را می‌توان در زمره داروهای قاعده آور محسوب کرد. برخی زنان ممکن است از این گیاه برای تخمک گذاری کمک بگیرند. در زنانی که دچار قاعدگی نامنظم هستند، پنج‌ انگشت می‌تواند با تنظیم محور هیپوفیز–تخمدان به موارد زیر کمک کند:

• منظم‌تر شدن فاصله بین پریودها
• بهبود تخمک‌گذاری
• اصلاح سیکل‌های کوتاه یا طولانی

این اثر به‌ویژه در افرادی که عدم تعادل هورمونی زمینه‌ای دارند، اهمیت بیشتری دارد. در کنار این مکمل، ممکن است پزشک مصرف قرص تنظیم قاعدگی را برای تنظیم، کاهش دردهای قاعدگی و مدیریت علائم PMS توصیه کند.

کمک به درمان اختلال فاز لوتئال

فاز لوتئال کوتاه (نیمه دوم سیکل قاعدگی) یکی از دلایل شایع ناباروری است. گیاه پنج‌ انگشت با کاهش پرولاکتین و افزایش غیرمستقیم پروژسترون می‌تواند:

• طول فاز لوتئال را افزایش دهد.
• شرایط مناسب‌تری برای لانه‌گزینی جنین ایجاد کند.

به این ترتیب نقش حمایتی در سلامت باروری داشته باشد.

افزایش شانس باروری در برخی زنان

پنج‌ انگشت به‌طور مستقیم «بارورکننده» نیست؛ اما با اصلاح اختلالات هورمونی پنهان می‌تواند شانس بارداری را افزایش دهد؛ به‌ویژه در زنانی که شرایط زیر را تجربه می‌کنند:

• پرولاکتین بالا دارند.
• تخمک‌گذاری نامنظم دارند.
• سابقه تلاش ناموفق برای بارداری دارند.

مطالعات نشان داده‌اند که پس از چند ماه مصرف منظم، تعادل هورمونی بهبود یافته و احتمال بارداری افزایش می‌یابد.

کاهش علائم اختلال دیسفوریک پیش‌از‌قاعدگی (PMDD)

در موارد شدیدتر PMS که با علائم روانی پررنگ‌تری همراه است (PMDD)، گیاه پنج‌ انگشت می‌تواند اثرات مثبت زیر را داشته باشد:

• کاهش شدت نوسانات خلقی
• کاهش تحریک‌پذیری شدید
• کاهش اضطراب و تنش روانی

برخی مطالعات اثربخشی آن را در موارد خفیف تا متوسط PMDD قابل‌قبول گزارش کرده‌اند.

کمک به کاهش برخی علائم یائسگی

به دلیل اثر تنظیمی بر هورمون‌ها، گیاه پنج‌ انگشت را قرص گیاهی برای یائسگی می‌دانند؛ چرا که ممکن است در برخی زنان یائسه سبب اثرات مثبت زیر شود:

• بهبود خلق‌وخو
• کاهش اختلالات خواب
• کاهش گرگرفتگی و تعریق شبانه

هرچند شواهد علمی در این زمینه متوسط و متناقض هستند و نباید آن را درمان قطعی یائسگی دانست. در مواردی نیز پزشک ممکن است برای کاهش علائم یائسگی در کنار این مکمل، مصرف قرص یائسگی را توصیه کند.

کمک به بهبود آکنه هورمونی

آکنه‌ای که با چرخه قاعدگی تشدید می‌شود، اغلب منشا هورمونی دارد. با تنظیم غیرمستقیم هورمون‌ها، گیاه پنج‌ انگشت ممکن است:

• شدت آکنه هورمونی را کاهش دهد.
• نوسانات پوستی وابسته به سیکل را کمتر کند.

البته شواهد این کاربرد محدودتر از اثرات این گیاه بر PMS و قاعدگی نامنظم است.

کاهش سردرد و میگرن مرتبط با قاعدگی

برخی مطالعات نشان داده‌اند که تنظیم هورمون‌ها توسط گیاه پنج‌ انگشت می‌تواند منجر به فواید زیر شود:

• کاهش تعداد حملات میگرن قاعدگی
• کاهش شدت سردردهای وابسته به سیکل

هرچند این اثر هنوز به تحقیقات بیشتری نیاز دارد.

گیاه پنج‌ انگشت چگونه روی هورمون‌های زنانه اثر می‌گذارد؟

گیاه 5 انگشت برخلاف بسیاری از گیاهان دارویی، مستقیما روی هورمون‌های تخمدانی اثر نمی‌گذارد؛ بلکه با تاثیر بر محور هیپوفیز-تخمدان، تعادل هورمونی زنان را به‌صورت غیرمستقیم تنظیم می‌کند. به عبارت دیگر، نمی‌توان آن را یک آنتی آندروژن گیاهی دانست. همین مکانیسم خاص باعث شده این گیاه در اختلالاتی مانند PMS، اختلالات قاعدگی، ماستالژی سیکلیک و هایپرپرولاکتینمی نهفته بیشترین شواهد علمی را داشته باشد.

نقش هیپوفیز و پرولاکتین در اثرگذاری گیاه پنج‌ انگشت

بر اساس شواهد حاصل از کارآزمایی‌های بالینی و مرورهای نظام‌مند که در سایت PubMed منتشر شده است:

مهم‌ترین اثر گیاه پنج‌ انگشت از طریق کاهش ترشح هورمون پرولاکتین اعمال می‌شود. ترکیبات فعال این گیاه (به‌ویژه فلاونوئیدها و دی‌ترپن‌ها) با اثر شبه‌دوپامینی، روی غده هیپوفیز اثر گذاشته و ترشح پرولاکتین را مهار می‌کنند.

افزایش پرولاکتین حتی در محدوده‌های خفیف و پنهان می‌تواند سبب مشکلات زیر شود:

• مهار ترشح پروژسترون
• کوتاه شدن فاز لوتئال
• تشدید علائم PMS
• درد و حساسیت سینه
• اختلال در باروری

مطالعات بالینی نشان داده‌اند که با کاهش پرولاکتین توسط گیاه پنج‌ انگشت، تعادل بین استروژن و پروژسترون به‌تدریج بازسازی شده و در نتیجه:

• علائم پیش‌از‌قاعدگی کاهش می‌یابد.
• فاز لوتئال طبیعی می‌شود.
• سطح پروژسترون و استرادیول در نیمه دوم سیکل افزایش پیدا می‌کند.

به همین دلیل، اثر این گیاه بیشتر تنظیمی است تا محرک یا مهارکننده مستقیم هورمون‌ها. به عبارت دیگر، این داروی گیاهی را می‌‎توان یک داروی گیاهی برای فعال شدن تخمدان دانست.

چرا اثر گیاه پنج‌ انگشت فوری نیست؟

یکی از نکات مهم و علمی درباره این داروی گیاهی برای منظم شدن قاعدگی این است که اثر آن کوتاه‌مدت و فوری نیست و معمولا پس از 2 تا 3 چرخه قاعدگی قابل‌ارزیابی می‌شود. این موضوع کاملا با مکانیسم اثر آن هم‌خوانی دارد؛

زیرا:

• این داروی گیاهی برای پریود شدن، روی یک هورمون واحد اثر نمی‌گذارد و تاثیر آن روی تنظیم محور هیپوفیز–تخمدان است.
• تنظیم پرولاکتین و بازسازی تعادل هورمونی نیازمند زمان زیادی است.

بسیاری از مطالعات بالینی، اثربخشی واقعی گیاه را پس از حداقل 8 تا 12هفته مصرف منظم گزارش کرده‌اند. به بیان ساده، پنج‌ انگشت فقط به رفع علائم مشکلات زنان نمی‌پردازد و همزمان با رفع علائم، علت هورمونی مشکل را نیز هدف می‌گیرد. همین ویژگی سبب می‌شود اثر آن تدریجی، اما پایدارتر باشد.

آیا گیاه پنج‌ انگشت برای تنبلی تخمدان (PCOS) مفید است؟

این داروی گیاهی برای تنظیم قاعدگی می‌تواند به‌صورت غیرمستقیم برای برخی زنان مبتلا به تنبلی تخمدان (PCOS) مفید باشد؛ اما درمان اختصاصی PCOS محسوب نمی‌شود. بیشترین فایده آن در مواردی دیده می‌شود که PCOS با افزایش پرولاکتین، اختلال تخمک‌گذاری یا قاعدگی نامنظم همراه باشد.

در چنین شرایطی، مصرف کنترل‌شده گیاه 5 انگشت ممکن است به منظم‌تر شدن سیکل قاعدگی و بهبود تخمک‌گذاری کمک کند. با این حال، در PCOSهای معمولی که با مقاومت به انسولین و آندروژن بالا همراه‌ هستند، شواهد علمی قوی برای اثربخشی مستقیم پنج‌ انگشت وجود ندارد و استفاده خودسرانه آن توصیه نمی‌شود.

به عبارت دیگر، پنج‌ انگشت در PCOS فقط برای موارد خاص و با نظر پزشک می‌تواند نقش درمان حمایتی داشته باشد.

گیاه پنج‌ انگشت برای یائسگی مفید است یا خطرناک؟

اثر گیاه پنج‌ انگشت در یائسگی دوگانه است؛ یعنی در برخی زنان می‌تواند مفید باشد و در برخی دیگر، به‌دلیل ماهیت هورمونی، ریسک‌دار تلقی شود. این گیاه هورمون جایگزین نیست، اما با اثرگذاری بر تنظیم پرولاکتین و تعادل هورمونی مرکزی، ممکن است برخی علائم یائسگی را کاهش دهد که به شرح زیر هستند:

کاهش گرگرفتگی و نوسانات خلقی

در برخی مطالعات، مصرف گیاه پنج‌ انگشت با کاهش گرگرفتگی، بهبود خواب و کاهش نوسانات خلقی در زنان یائسه همراه بوده است. این اثر احتمالا به دلایل زیر است:

• بهبود تعادل هورمونی مرکزی
• تاثیر غیرمستقیم بر انتقال‌دهنده‌های عصبی مرتبط با خلق

با این حال، همه مطالعات این نتایج را تایید نکرده‌اند و در کارآزمایی‌های دقیق‌تر، اثر آن در برخی زنان هم‌سطح دارونما گزارش شده است. بنابراین، اگر به دنبال یک داروی گیاهی برای یائسگی زودرس هستید، پنج‌ انگشت یک گزینه مکمل درمان است و درمان قطعی یائسگی نیست.

آیا در یائسگی دیرهنگام هم قابل مصرف است؟

در یائسگی دیرهنگام، مصرف گیاه پنج‌ انگشت حساس‌تر و محدودتر می‌شود. از آنجا که این گیاه می‌تواند روی سطح هورمون‌ها اثر بگذارد، در زنانی که یائسگی دیررس و سابقه بیماری‌های وابسته به هورمون (مانند فیبروم یا سرطان‌های وابسته به استروژن) دارند، مصرف آن بدون نظر پزشک توصیه نمی‌شود.

در این گروه، اگر علائم خفیف باشند و منع پزشکی وجود نداشته باشد، ممکن است مصرف کوتاه‌مدت و کنترل‌شده قابل بررسی باشد، اما مصرف طولانی‌مدت خودسرانه می‌تواند پرریسک باشد.

بهترین مکمل حاوی گیاه پنج انگشت کدام است؟

مصرف گیاه 5 انگشت به صورت مکمل با دوز استاندارد مفیدتر است. به همین منظور، بسیاری از شرکت‌های داروسازی اقدام به تولید قرص گیاه پنج انگشت کرده‌اند که در ادامه چند نمونه از بهترین مکمل‌اهی این گیاه را به شما معرفی کرده‌ایم:

قرص اگنوگل گل دارو

این دارو حاوی عصاره گیاه ویتکس ( پنج انگشت) است و خواص زیر را دارد:

• کاهش علائم سندرم قبل از قاعدگی (PMS) (سردرد، طپش قلب، سرگیجه، درد پستان)
• درمان علایم یائسگی (گرفتگی، تعرق شبانه، افسردگی و …)
• اختلالات قاعدگی (آمنوره ثانوی، خون‎ریزی‎های رحمی)

این قرص را می‌توانید از روز پنجم پریود شبی 1 عدد به مدت 21 شب مصرف کنید و پس از پایان 21 روز، 7 شب مصرف آن قطع شود و مجددا به همین روش تکرار شود تا سیکل قاعدگی تنظیم شود.

برای درمان اختلالات یائسگی نیز روزی 1 قرص تا بهبود علایم مصرف شود.

قرص روکشدار ویتاگنوس پورسینا

از جمله فواید این قرص حاوی عصاره ویتکس، می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

• قابل استفاده توسط دختران جوان (از شروع قاعدگی) تا زنان مسن
• رفع تنبلی تخمدان و کاهش یا توقف کیست‌های فیبروئیدی
• اثربخشی زیاد بر روی تنظیم هورمون‌های زنانه
• رفع اختلالات پیش از قاعدگی (PMS)
• رفع اختلالات قاعدگی و درد پستان
• تنظیم کننده اختلالات هورمونی
• رفع عوارض یائسگی

این قرص را روزی دوبار صبح و شب، هر بار یک عدد مصرف کنید. در صورت تجویز پزشک، می‌توان تا روزی 4 عدد نیز مصرف کرد.

قرص فمودین دینه

این قرص حاوی ویتکس فواید زیر را برای زنان دارد:

• رفع عوارض فیزیکی یائسگی و همچنین اختلالات روحی و بی نظمی های خواب در این دوران
• رفع اختلالات قبل از قاعدگی (PMS – سندرم پیش از قاعدگی)
• رفع تنبلی تخمدان و کاهش یا توقف کیست های فیبروئیدی
• کمک به بهبود دیسمنوره (قاعدگی دردناک)
• بهبود عوارض ناشی از افزایش پرولاکتین
• تنظیم کننده اختلالات هورمونی زنان
• بهبود بی نظمی های سیکل قاعدگی

چه زنانی نباید گیاه پنج‌ انگشت مصرف کنند؟

با وجود فواید بالقوه این داروی گیاهی برای تنظیم هورمون‌های زنانه، 5 انگشت برای همه زنان مناسب نیست. از آنجا که پنج‌ انگشت می‌تواند تعادل هورمونی بدن را تغییر دهد، در برخی شرایط مصرف آن می‌تواند خطرناک باشد یا با برخی درمان‌های پزشکی تداخل داشته باشد. از جمله زنانی که نباید از این گیاه استفاده کنند عبارتند از:

زنان باردار و شیرده

مصرف گیاه پنج‌ انگشت در دوران بارداری و شیردهی توصیه نمی‌شود. شواهد علمی نشان می‌دهد که این گیاه می‌تواند:

• روی ترشح هورمون‌های بارداری اثر بگذارد.
• تعادل پرولاکتین را تغییر دهد.
• به‌طور جدی در لانه‌گزینی یا تداوم بارداری اختلال ایجاد کند.

در دوران شیردهی نیز، به دلیل اثر مهارکننده این گیاه بر پرولاکتین، ممکن است کاهش تولید شیر مادر رخ دهد. از آنجا که داده‌های ایمنی کافی درباره اثر این گیاه بر جنین و نوزاد وجود ندارد، مصرف آن در این دوران پرریسک و منع‌شده محسوب می‌شود.

مصرف همزمان با قرص ضدبارداری یا داروهای هورمونی

گیاه 5 انگشت می‌تواند سطح و عملکرد هورمون‌ها را تغییر دهد؛ به همین دلیل مصرف همزمان آن با داروهای زیر ممنوع است:

• قرص‌های ضدبارداری خوراکی
• داروهای حاوی استروژن یا پروژسترون
• درمان‌های هورمونی جایگزین (HRT)

به عبارت دیگر، ممکن است سبب کاهش اثربخشی داروها یا ایجاد بی‌نظمی هورمونی شود. گزارش‌ها نشان می‌دهد که پنج‌ انگشت می‌تواند اثر قرص ضدبارداری را کاهش داده و خطر بارداری ناخواسته را افزایش دهد. بنابراین، مصرف همزمان بدون نظر پزشک به‌هیچ‌وجه توصیه نمی‌شود.

مبتلایان به اختلالات تیروئید یا PCOS خاص

در زنان مبتلا به اختلالات تیروئید (کم‌کاری یا پرکاری)، مصرف گیاه پنج‌ انگشت می‌تواند تعادل ظریف محور هیپوفیز–تیروئید را تحت تاثیر قرار دهد و سبب مشکلات زیر شود:

• تشدید نوسانات هورمونی
• تداخل با درمان دارویی تیروئید

به همین دلیل، این افراد باید از مصرف خودسرانه آن پرهیز کنند. در مورد PCOS خاص نیز، همه بیماران کاندید مصرف پنج‌ انگشت نیستند. در زنانی که PCOS آن‌ها با علائم زیر همراه است، مصرف این گیاه بی‌اثر یا حتی نامناسب است:

• آندروژن بسیار بالا
• مقاومت شدید به انسولین
• نبود افزایش پرولاکتین

در این موارد، استفاده از این گیاه بدون ارزیابی دقیق شرایط هورمونی می‌تواند تعادل درمان را بر هم بزند.

عوارض گیاه پنج‌ انگشت و علائم مصرف نادرست

با اینکه گیاه پنج‌ انگشت در دوزهای رایج و کوتاه‌مدت معمولا ایمن تلقی می‌شود، اما به‌دلیل اثرگذاری بر محور هورمونی، در صورت مصرف نادرست، دوز نامناسب یا استفاده در افراد غیرکاندید، می‌تواند با عوارض جانبی قابل‌توجهی همراه باشد که به شرح زیر هستند:

عوارض گوارشی و عصبی خفیف

شایع‌ترین عوارض گزارش‌شده گیاه پنج‌ انگشت خفیف و گذرا هستند و اغلب در هفته‌های ابتدایی مصرف دیده می‌شوند. این عوارض شامل موارد زیر می‌شوند:

• تهوع یا دل‌درد خفیف
• نفخ و ناراحتی معده
• سردرد یا احساس فشار در سر
• خستگی غیرمعمول
• اختلال خواب یا بی‌قراری خفیف

علت بروز این علائم به تغییرات تدریجی در سطح هورمون‌ها و اثرات عصبی مرکزی گیاه مربوط است. در بسیاری از افراد، با تنظیم دوز یا ادامه مصرف کنترل‌شده، شدت این عوارض کاهش می‌یابد.

علائمی که نشان می‌دهد باید مصرف را قطع کنید

در برخی موارد، بروز علائم زیر نشان‌دهنده عدم تحمل بدن یا مصرف نادرست گیاه پنج‌ انگشت است و ادامه مصرف می‌تواند خطرناک باشد. در صورت مشاهده این نشانه‌ها، مصرف باید فورا قطع شده و با پزشک مشورت شود:

• تشدید نامنظمی قاعدگی یا قطع پریود
• افزایش غیرعادی خونریزی قاعدگی
• بدتر شدن نوسانات خلقی، اضطراب یا تحریک‌پذیری شدید
• تشدید آکنه یا بروز واکنش‌های پوستی
• سرگیجه شدید یا سردردهای مداوم
• علائم حساسیت مانند خارش، کهیر یا بثورات پوستی

این علائم نشان می‌دهند که تعادل هورمونی بدن به‌درستی به گیاه پاسخ نداده یا فرد جزو گروه‌های منع مصرف بوده است.

تداخلات دارویی گیاه پنج‌ انگشت که باید جدی گرفته شوند

گیاه پنج‌ انگشت به‌دلیل اثرگذاری بر محور هیپوفیز–هورمون و سیستم دوپامینی مغز می‌تواند با برخی داروهای رایج تداخل ایجاد کند که به شرح زیر هستند:

تداخل با داروهای هورمونی

مهم‌ترین و شایع‌ترین تداخلات گیاه 5 انگشت مربوط به داروهای هورمونی است. این گیاه می‌تواند سطح یا اثر هورمون‌ها را تغییر دهد. این داروها عبارتند از:

• قرص‌های ضدبارداری خوراکی
• درمان‌های هورمونی جایگزین (HRT)
• داروهای حاوی استروژن یا پروژسترون

تداخل با داروهای اعصاب و ضدافسردگی

گیاه پنج‌ انگشت دارای اثر شبه‌دوپامینی است و می‌تواند روی انتقال‌دهنده‌های عصبی مغز اثر بگذارد؛ به همین دلیل با برخی داروهای اعصاب تداخل بالینی مهم دارد؛ مثل:

• داروهای ضدروان‌پریشی
• برخی داروهای ضدافسردگی
• داروهای موثر بر دوپامین (مانند برخی داروهای گوارشی یا عصبی)

هشدار مهم: در افرادی با سابقه افسردگی شدید، اختلالات روان‌پریشی یا مصرف داروهای اعصاب، استفاده خودسرانه از پنج‌ انگشت می‌تواند خطرناک باشد.

بهترین روش مصرف گیاه پنج‌ انگشت برای زنان

انتخاب روش مصرف گیاه پنج‌ انگشت نقش تعیین‌کننده‌ای در اثرگذاری واقعی، ایمنی و نتایج مثبت دارد. از نظر علمی، روش‌هایی که دوز استاندارد و ترکیبات کنترل‌شده دارند، نسبت به مصرف‌های سنتی ترجیح داده می‌شوند. روش‌های مصرف گیاه پنج انگشت در ادامه مورد بررسی قرار گرفته‌اند:

دمنوش گیاه پنج‌ انگشت

دمنوش گیاه پنج‌ انگشت از نظر تئوریک می‌تواند برخی ترکیبات گیاه را آزاد کند، اما از نظر علمی کم‌اثرترین و غیرقابل‌اعتمادترین روش مصرف محسوب می‌شود، زیرا:

• مقدار ماده موثره (به‌ویژه ترکیبات شبه‌دوپامینی) در دمنوش قابل اندازه‌گیری نیست.
• حرارت ممکن است بخشی از ترکیبات فعال را تخریب کند.
• مطالعات بالینی معتبر، دمنوش را به‌عنوان روش درمانی بررسی نکرده‌اند.

به همین دلیل، دمنوش بیشتر مصرف سنتی یا حمایتی دارد و برای اهدافی مانند تنظیم هورمونی، PMS یا اختلالات قاعدگی توصیه اصلی نیست.

کپسول و مکمل‌های حاوی Vitex

کپسول‌ها و مکمل‌های استانداردشده، معتبرترین و توصیه‌شده‌ترین روش مصرف گیاه پنج‌ انگشت هستند. دلیل این موضوع می‌تواند موارد زیر باشد:

• دوز مشخص و قابل‌کنترل
• یکنواختی اثر در طول زمان
• استفاده در اغلب کارآزمایی‌های بالینی

در بیشتر مطالعات، از عصاره خشک میوه گیاه استفاده شده که معمولا به‌صورت کپسول عرضه می‌شود. این فرم برای زنانی که به‌دنبال تنظیم قاعدگی، کاهش PMS یا حمایت از باروری هستند، انتخاب اول محسوب می‌شود.

عصاره و قطره خوراکی

عصاره‌ها و قطره‌های خوراکی گیاه 5 انگشت نیز در صورتی که استاندارد و دارای برچسب دوز مشخص باشند، می‌توانند موثر باشند. بر اساس داده‌های بالینی:

• دوز رایج عصاره خشک استاندارد: 3.2 تا 40 میلی‌گرم در روز
• مدت مصرف معمول: حداقل 8 تا 12 هفته

مصرف ترجیحا روزانه، منظم و در ساعت ثابت انجام شود. دوز بالاتر لزوما به معنی اثر بهتر نیست و می‌تواند خطر عوارض یا اختلال هورمونی را افزایش دهد.

سخن آخر

گیاه پنج انگشت یک گیاه برای تنظیم هورمون زنانه است که می‌تواند یک مکمل درمانی برای بسیاری از بیماری‌های هورمونی زنان باشد. این داروی گیاهی برای قاعده شدن و تنظیم سیکل قاعدگی مناسب است. در این مطلب از مجله داروخانه آنلاین مثبت سبز، به توضیح فواید و بهترین نحوه مصرف این مکمل پرداختیم. هرگونه سوال و ابهام در این زمینه را از قسمت نظرات با ما در میان بگذارید.