اختلال طیف اوتیسم، یک چالش جهانی و یک مشکل پیچیده سلامت در ایران

اختلال طیف اوتیسم (آتو) از مهمترین موانع روانی و توانبخشی در افراد است که بر پایه‌ی آمارهای gần‌ وحالی جهانی، ۰۰۰ و 17 نفرش اوتیسم دارد. اختلال اوتیسم نوعی اختلال عصبی رشدی است که فرد دارای این اختلال به پردازش ادراک، تعامل اجتماعی و رفتارهای تکراری دست می‌زند و با نقص تعامل و روابط اجتماعی و رفتارهای تکراری، دارای مشکلات پردازش ادراک است. این نقص باعث می‌شود فرد مثلاً با سخنان دیگر افراد گاهی سردرگم شود و یا با بحث‌های مشابه سخت مصاحبه‌نویسی کند.

در حال حاضر، هر دو استان خصوصاً استان‌های بزرگ‌ وحالی ایران موارد اوتیسم را در حال افزایش هستند. در سال‌های گذشته، در سطح شهرستان‌های وسطی مثل زاهدان، فسا، میرجاوه و… و در سطح استان‌ها،‌ اكثر استان‌ها برای به‌راه اندازی مراکز و قربانی سرطان‌ مسائل انساني در سطح شهرستانهای بزرگ‌ وحالی کشور تلاش كرده‌اند. در استان مازندران،‌5 مركز مراقبت‌ و توانبخشی اختلال طیف اوتیسم در شهرهای بابل، ساری،‌ چالوس و آمل فعال هستند که در تلاش‌اند به افراد تحت این اختلال، خدمات توانبخشی و آموزش اعم از‌ خدمات توانبخشی پزشکی، اجتماعی، هنری، درمانی و… را ارائه‌ دهند. پس از طی مراحل پذیرش و ارزیابی جامع توسط کارشناسان تیم درمان، بر اساس بسته آموزشی مجازی امکاناتی را برای این کودکان به وجود می‌آورند.

برنامه مداخله‌های خانواده محور از دیگر برنامه‌های سازمان بهزیستی است که در هدف افزایش ضریب نفوذ خدمات توانبخشی و توانمندسازی افراد خانواده ارائه می‌شود. این برنامه در کنار برنامه‌های آموزشی و توانبخشی، با هدف افزایش ضریب نفوذ خدمات توانبخشی و توانمندسازی افراد خانواده افراد را در توانبخشی ترغیب و ترغیب می‌کند و با در نظر گرفتن برآوردی از خدمات توانبخشی،‌ خانواده‌های افراد دارای اختلال اوتیسم را محور برنامه قرار می‌دهد. پس از برخورداری از خدمات آموزشی و توانبخشی مورد نیاز، هر ساله شاهد ترخیص موفق افراد مبتلا به این اختلال از مراکز روزانه توانبخشی آموزشی هستیم.

فریبا بریمانی مدیرکل بهزیستی مازندران با اظهار نظرکردن،‌ ترغیب کرد افراد خانواده‌ای که کودک اوتیسم دارند به مراکز مجاز غربالگری اوتیسم مراجعه کنند و والدین طیف اوتیسم را محور برنامه قرار دهند و مراکز روزانه‌ آموزشی و توانبخشی غیرمقیم برای وی، آموزش‌ها و شرایط میان‌ مدت خودشان را اجرایی کنند تا این افراد از برنامه‌های بازآموزی اجتماعی،‌ توانبخشی، متخصص دورگه‌ای و مواجه شوند تا از اهداف مدنی‌ونشان را در اجتماع به‌ عنوان موجود مستقل‌ و مورد اطمینان به اجرا بیاورند.

همچنین مدیرکل بهزیستی مازندران تصریح کرد که بهزیستی استان مازندران با سامانه غربالگری طیف اوتیسم به آدرس autism.behzisti.net، مراکز غربالگری خود را راه‌اندازی کرده است که امکان اجرای الکترونیک و آنلاین غربالگری به‌عنوان یک دستگاه سنجش غربالگری روی آن ارایه شده است.